สารเปลาโนทอลจากเปล้าน้อยกับการรักษาโรคกระเพาะอาหาร (คณะเภสัชศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย)

CPD CPE

05/10/2021

อาจารย์ เภสัชกร ตรัย ธารพานิช และ รองศาตราจารย์ เภสัชกรหญิง ดร.สรกนก วิมลมั่งคั่ง

เปล้าน้อย เป็นพืชสมุนไพรที่ใช้ทางการแพทย์แผนโบราณมายาวนาน ในตำรายาไทย ตำรับพระโอสถพระนารายณ์ มีปรากฏการใช้เปล้าน้อย โดยส่วนที่ใช้มี เปลือก ใบ ดอก ราก และ แก่น ให้สรรพคุณต่างกันไป โดยส่วนของเปลือกและใบจะเกี่ยวข้องกับการรักษาอาการท้องเสียและสมานแผลในกระเพาะอาหาร ดอกใช้ขับพยาธิ แก่นใช้ขับโลหิต (1) การศึกษาวิจัยสารสำคัญที่ถูกพัฒนาเป็นยาจนสำเร็จ คือ สารเปลาโนทอล (plaunotol) ที่ถูกค้นพบในส่วนใบของต้นเปล้าน้อย (Croton stellatopilosus H.Ohba) เมื่อปี ค.ศ.1978 โดย Ogiso และคณะ(2) ในเวลาต่อมาสารเปลาโนทอล มีรายงานฤทธิ์ในการรักษาแผลในกระเพาะอาหารครั้งแรกในปี ค.ศ.1985(3) และได้รับการพัฒนาเป็นยารักษาแผลในกระเพาะอาหารในที่สุด แม้ว่าปัจจุบันยานี้จะไม่มีการจำหน่ายแล้ว อาจเนื่องมาจากวัตถุดิบไม่เพียงพอ แต่สำหรับตัวสมุนไพรเองก็ยังคงมีการใช้เป็นส่วนผสมในตำรับยาไทยอยู่บ้าง พบอยู่ในตำรับยารักษา กิโลมกัง (พังผืดพิการ หรือ โรคริดสีดวงแห้ง) ที่มีอาการผอมแห้ง มีอาการไอหอบ และตำรับยารักษาอันตังพิการ (ลำไส้ใหญ่) มีอาการปวดท้อง ขัดอก อาเจียน อันตคุณัง (ลำไส้น้อย) มีอาการวิงเวียนหน้าตา ให้หาว เรอ จุกเสียด มีเสมหะ ร้อนในท้อง ให้ถ่ายเป็นเลือดเป็นหนอง ปวดหลัง (4) และมีผลิตภัณฑ์สมุนไพรที่มีเปล้าน้อยเป็นส่วนผสมร่วมกับสมุนไพรรสร้อนอื่น เช่น ขมิ้นชัน ดีปลี ขิง พริกไทยดำ ชะพลู บรรจุในรูปแบบแคปซูล หรือ ในรูปแบบยาน้ำ นอกจากนี้มีการทำสารสกัดเปล้าน้อยด้วยตัวทำละลายเอทานอลและเฮกเซน ที่มีปริมาณเปลาโนทอลเข้มข้น ไม่น้อยกว่าร้อยละ 20 มาเป็นส่วนผสมในเครื่องสำอาง (5) เนื่องจากเปลาโนทอลเป็นสารที่ได้รับการศึกษาวิจัยในด้านกลไกการออกฤทธิ์และมีประสิทธิผลชัดเจนในการรักษาแผลในกระเพาะอาหารในมนุษย์ สำหรับสารองค์ประกอบอื่นในสมุนไพรชนิดนี้ยังมีการศึกษาไม่มากนัก หากจะควบคุมคุณภาพผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนประกอบของเปล้าน้อย จึงควรใช้สารเปลาโนทอล เป็นตัวชี้วัด (marker) ในบทความนี้ผู้เขียนจึงได้นำเสนอข้อมูลสำคัญของสมุนไพรเปล้าน้อย โดยเน้นไปที่สารสำคัญเปลาโนทอล ในด้านการออกฤทธิ์และประสิทธิผลทางคลินิก

Related News

วัคซีนป้องกันโรคโควิด-19 ในประเทศไทย (Coronavirus Disease 2019 Vaccines in Thailand) (คณะเภสัชศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย)

โรคติดเชื้อโคโรนาไวรัส 2019 หรือเรียกย่อว่า “โควิด-19” เกิดจากโคโรนาไวรัสสายพันธุ์ใหม่ที่พบปลายปี ค. ศ. 2019 คือ severe acute respiratory syndrome cor...

08/07/2021

CPD CPE

การแพ้ยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ Hypersensitivity reactions to Non-Steroidal Antiinflammatory Drugs (NSAIDs) (คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา)

ยาต้านการอักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (Non-Steroidal Anti-inflammatory Drugs: NSAIDs) สามารถออกฤทธิ์ในการต้านอักเสบ ลดไข้ บรรเทาปวดกล้ามเนื้อและข้อ จึงมี...

27/05/2021

CPD CPE

การใช้สมุนไพรฟ้าทะลายโจรในการรักษา COVID-19 (สถานเสาวภา สภากาชาดไทย)

ฟ้าทะลายโจร (Andrographis paniculata) มีสารสำคัญในการออกฤทธิ์ คือ andrographolide เป็นพืชสมุนไพรที่ใช้ทางการแพทย์ในหลายประเทศในแถบเอเชีย โดยทั่วไปมักน...

22/08/2021

CPD CPE

Venous thromboembolism (สมาคมเภสัชกรรมการตลาด (ประเทศไทย))

ภาวะ venous thromboembolism (VTE) เป็นภาวะที่อาจก่อให้เกิดอันตรายถึงชีวิต มักพบในผู้ที่มีภาวะ multiple traumas ผู้ที่ได้รับการผ่าตัดใหญ่ (major surger...

06/07/2021

CPD CPE

ASEC Frontier (Thailand) Co., Ltd

Address : 1 Empire Tower, Unit 1509 15th floor South Sathorn road Yannawa Sathorn Bangkok, Thailand 10120

Tel : +662-118-0873

Email : info@medical-leaders-thailand.com

Website : www.asec-frontier.com

 

Contact Us